دوره‌های شتابدهی استارتاپ ها در ایران

شتابدهی در استارتاپ ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. استارتاپ‌ها برای این‌که بتوانند مراحل اولیه چرخه عمر خود را با موفقیت بگذرانند نیازمند حمایت هستند. این موضوع در همه جای دنیا پذیرفته‌شده و مکانیزم‌هایی برای آن طراحی‌شده است. اما در کشور ما نیاز به این حمایت از جهاتی اهمیت بیشتری دارد. علی‌رغم وجود فرصت‌های کسب‌وکار بیش‌تر و رقابت سبک‌تر، استارتاپ‌های ایرانی با مسائل ویژه‌ای روبرو هستند. از طرفی فضای کسب‌وکار در ایران به بلوغ و تناسب لازم نرسیده است. از طرف دیگر به علت جذاب بودن سرمایه‌گذاری در بازارهایی همانند ارز، طلا، بانک و در سال‌های اخیر بورس تمایل عمومی به سرمایه‌گذاری در استارتاپ‌ها پایین‌تر از معمول کشورهای توسعه‌یافته است. همچنین استارتاپ‌های ایرانی معمولاً از فقدان دانش و تجربه‌ی لازم به‌ویژه در زمینه مدیریت کسب‌وکار رنج می‌برند.

یکی از مکانیزم‌هایی که در دنیا برای حمایت از استارتاپ‌ها طراحی و اجرا شده است مراکز شتابدهی یا Startup Acceleratorها هستند که خوشبختانه اخیراً خبرهایی از گوشه و کنار مبنی بر راه‌اندازی مراکز شتابدهی در ایران به گوش می‌رسد. در این مقاله در نظر داریم به معرفی مرکز شتابدهی بپردازیم.

دوره‌ی شتابدهی چیست

شتاب‌دهنده یک دوره کوتاه‌مدت (۴-۶ ماهه‌) فشرده است که در آن، تیم‌ها به‌صورت سخت، فشرده و رقابتی باهم کار می‌کنند. در طی این دوره تیم‌ها درازای ارائه درصد محدودی سهام می‌توانند از حمایت‌های مالی، آموزشی و مربیگری استفاده کنند و در انتها انتظار می‌رود اکثر تیم‌های شرکت‌کننده بتوانند از سرمایه‌گذارهای فعال در این حوزه، سرمایه‌ لازم برای رشد در مرحله بعد را جذب کنند. البته لزومی ندارد که همه‌ی آن‌ها موفق شوند چون شکست در کارآفرینی کاملاً طبیعی است.

شیوه ورود به دوره شتابدهی و فرآیند این دوره

تیم‌ها از کانال‌های مختلف دعوت می‌شوند که در این دوره ثبت‌نام کنند. این تیم‌ها بایستی یک محصول ابتدایی داشته باشند. همچنین آن‌ها بایستی یک مدت با هم کار کرده باشند و احساس کنند ارتباط خوبی بین آن‌ها  برقرار است و جرقه اولیه بین ‌آن‌ها زده شده باشد. البته خیلی از چیزها هم در طی این دوره به آن‌ها یاد داده خواهد شد. بعد از ثبت‌نام فرمی در اختیار آن‌ها گذاشته می‌شود که اطلاعات مشخصی را از آن‌ها درخواست می‌کند و بعد از این مراحل تیم‌ها مصاحبه می‌شوند و ۲ تا ۳ مرتبه از فیلتر عبور خواهند کرد. در پایان مرحله‌ی ثبت‌نام تیم‌های منتخب وارد دوره شتاب‌دهی می‌شوند. تیم‌های منتخب می‌توانند در ازای ارائه درصد اندکی از سهام خود (معمولا زیر ۱۵ درصد) از فضای مجهز رایگان، سرمایه نقدی، مشاوره مربیان و دوره‌های آموزشی کاملاً کاربردی بهره‌مند شوند.

تفاوت مکانیزم مراکز رشد با سیستم شتابدهی

مراکز رشد و شتاب‌دهنده‌ها به‌نوعی مکمل همدیگر هستند. بعضی از خروجی‌های شتاب‌دهنده می‌توانند وارد مراکز رشد شوند و بعضی از شرکت‌هایی که به اشتباه در حال حاضر در مرکز رشد هستند بهتر است ابتدا دوره شتابدهی را بگذرانند. تفاوت‌های کلیدی بین این دو وجود دارد؛ مراکز رشد دوره‌های بلندمدت را هدف قرار می‌دهند و تیم‌ها یک تا دو سال داخل مرکز رشد می‌مانند ولی دوره‌های شتاب‌دهی عموماً ۳ تا ۶ ماهه هستند. دیگر اینکه شتاب‌دهنده‌ها دوره‌های شتابدهی را فرصت سرمایه‌گذاری پر ریسک می‌دانند و در مقابل خدماتی که در اختیار تیم‌ها قرار می‌دهند نه‌تنها پولی دریافت نمی‌کنند بلکه یک سرمایه اولیه را هم در اختیار کسب‌وکار قرار می‌دهند و در ازای آن از شرکت سهام می‌گیرند. در مقابل مراکز رشد در قبال خدماتشان هزینه‌ای را دریافت می‌کنند و مدل کسب‌وکار متفاوتی دارند، شاید هزینه‌ی کامل را دریافت نکنند اما به‌هرحال هزینه‌ای را می‌گیرند.  امیدواریم در شماره‌های آینده با راه‌اندازی مراکز شتابدهی بتوانیم گزارش‌های دقیق‌تری از روش‌های آن‌ها ارائه کنیم.

خدماتی که شتاب‌دهنده‌ها ارائه می‌دهند

شتاب‌دهنده‌ها خدمات زیر را در طی دوره شتابدهی به تیم‌ها ارائه می‌کنند:

سرمایه: سرمایه نیاز هر استارتاپ است ولی لزوماً عامل موفقیت نیست. در این دوره سرمایه و محل دفتر در اختیار تیم‌ها قرار می‌گیرد و تیم‌ها برای مدت معلوم (مثلا ۶ ماه) به محلی دسترسی خواهند داشت که می‌توانند هفت روز هفته را در آنجا مستقر باشند و کار کنند. از این طریق یکی از دغدغه‌های اصلی بسیاری از استارتاپ‌ها در این دوره برطرف می‌شود.

مربیگری: خدمت دیگری که در این دوره شتابدهی به تیم‌ها ارائه می‌شود مربیگری است. افرادی که خودشان کارآفرین هستند و به صنعت خودشان چه در سطح جهانی و چه در سطح ملی شناخت دارند در کنار تیم‌ها خواهند بود و به آن‌ها به‌صورت فردی و گروهی مشاوره می‌دهند و دانش و تجربه خودشان را به آن‌ها منتقل می‌کنند. می‌توان مربیگری را در قالب شبکه‌ای از سرمایه‌گذاران و مربیان در نظر گرفت که در این دوره کارآفرین را برای دستیابی به موفقیت حمایت می‌کنند.

آموزش: خدمت دیگری که ارائه می‌شود، آموزش است. در طی این ۶ ماه دوره‌های آموزشی متعددی به استارتاپ‌ها داده می‌شود. در این زمینه که چه ابزارها و الگوها و دانشی برای کارآفرینان نیاز است پژوهش‌های زیادی انجام‌شده است. در این دوره سعی می‌شود آموز‌ش‌هایی را که تیم در حوزه کاری خودش نیاز دارد در اختیارش گذاشته شود.

در این دوره کارآفرین با توجه به امکاناتی که در اختیارش قرار می‌گیرد این فرصت را خواهد داشت که بیش‌ترین ارزش را در استارتاپ خود خلق کند و هر چه در این مدت بیشتر تلاش کند و سخت‌تر کار کند ارزشی که ساخته می‌شود بیشتر است و استارتاپ باارزشی را به سرمایه‌گذار ارائه می‌کند و در آخر می‌تواند سرمایه بیشتری را برای رشد کسب‌وکارش جذب کند.

تفاوت شتابدهی با سرمایه‌گذاری مخاطره پذیر  (venture capital)

ماهیت سرمایه‌گذاری مخاطره پذیر متفاوت است. سرمایه‌گذاران مخاطره‌پذیر اغلب سرمایه‌گذاری‌هایشان بلندمدت است و معمولاً سرمایه‌ی بزرگی را در اختیار کسب‌وکار می‌گذارند و سهام قابل‌توجهی می‌گیرند. این سرمایه‌گذاری می‌تواند در سه مرحله اولیه، میانی و پایانی یک کسب‌وکار باشد. اما کاری که در شتاب‌دهنده انجام می‌گیرد قبل از مرحله‌ی اولیه است، در واقع یک سرمایه اندک در قبال سهام خیلی اندک در اختیار کارآفرین به‌عنوان سرمایه بذری (Seed Fund) قرار می‌گیرد. در پایان دوره مراکز شتابدهی، تیم‌ها دستاوردهای خود را به سرمایه‌گذاران معتبر ارائه می‌نمایند این استارتاپ‌ها سرمایه موردنیاز خود را برای طی کردن مرحله بعدی رشد از سرمایه‌گذاران دریافت می‌کنند.

محصولات مرتبط

خدمات مشاوره ستکا
دوره‌های حضوری
دوره‌های مجازی
کتاب‌های کارآفرینی
مطالب مرتبط
آخرین آمار از وضعیت بازار کار کشور
اشتغال حدود ۱۰ میلیون نفر از طریق بخش خدمات، حدود ۷ میلیون نفر در صنعت و ۴.۱ میلیون نفر نیز در کشاورزی شکل گرفته است.به گزارش افکارنیوز، تهران، البرز، قم و یزد ...
ادامه مطالب
بوشهر- معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان بوشهر گفت: کارآفرینی در عرصه های فرهنگی و اجتماعی یک ضرورت مهم و اجتناب ناپذیر برای ...
ادامه مطالب
جلودار زاده: برنامه های دولت برای اشتغال بانوان به زودی اعلام می شود
 ایرنا - مشاور وزیر صنعت، معدن و تجارت در امور بانوان گفت: برنامه های دولت برای اشتغال بانوان تدوین شده و به زودی اعلام خواهد شد.به گزارش ایرنا، « سهیلا ...
ادامه مطالب
کمک ۲۰۰ میلیون دلاری به شرکت‌های دانش بنیان
قائم مقام صندوق توسعه ملی خبر دادکمک 200 میلیون دلاری به شرکت‌های دانش بنیانقائم مقام صندوق توسعه ملی، شورای برنامه ریزی را مهمترین نهاد تصمیم گیری برای استان دانست و ...
ادامه مطالب
تاق بازرگانی و مقوله کارآفرینی
اتاق بازرگانی و مقوله کارآفرینیمحمد کاظممدیرعامل شرکت لیزینگ اقتصاد نویندر نخستین ماده قانونی تشکیل اتاق بازرگانی، هدف از تاسیس این نهاد به صورت زیر تعریف شده است:«به منظور کمک به ...
ادامه مطالب
شناسایی بیش از ۷۰۰ شرکت دانش‌بنیان/ ضرورت فرهنگ‌سازی در اقتصاد دانش‌بنیان
معاون علمی و فناوری رییس جمهور با بیان اینکه باید در اقتصاد دانش بنیان به فرهنگ سازی بپردازیم، گفت: بیش از هزار شرکت ارزیابی شده که از این تعداد بیش ...
ادامه مطالب
آخرین آمار از وضعیت بازار کار کشور
کارآفرینی در عرصه های فرهنگی و اجتماعی یک
مهندسی ارزش چیست
توسعه محصول جدید و عوامل موفقیت در آن
خلاصه کتاب مدیریت – طرفداران دو آتشه
جلودار زاده: برنامه های دولت برای اشتغال بانوان
کمک ۲۰۰ میلیون دلاری به شرکت‌های دانش بنیان
تاق بازرگانی و مقوله کارآفرینی
محصول حداقلی یکی از مفاهیم نوپای ناب
شناسایی بیش از ۷۰۰ شرکت دانش‌بنیان/ ضرورت فرهنگ‌سازی