شایان شلیله بدون شک یکی از چهره‌های تاثیر گذار کارآفرینی اینترنتی در ایران است. شایان متولد تیرماه ۱۳۶۲ است. اهم فعالیت‌هایش را می توان اینگونه عنوان کرد:

بنیانگذار شبکه تبلیغات(Anetwork): شبکه تبلیغات آگهی‌های مشتریان خود را در سایت‌های مرتبط نشان می‌دهد و در صورتی که روی آن‌ آگهی‌ها کلیک شود هزینه‌ای را از مشتریان خود دریافت می‌کند.

بنیانگذار جشنواره وب ایران: جشنواره وب از سال ۱۳۸۷ هرساله پس از داوری‌های مقدماتی، نهایی و مردمی برترین وب‌سایت های ایران را معرفی می‌کند.

بنیانگذار و سردبیر پایگاه خبری وب‌سایت های ایران

شش دوره دبیر علمی جشنواره وب ایران

عضو هیات مدیره کانون کارآفرینی ایران

از آن‌جا که به جشنواره وب امسال نزدیک می‌شویم به سراغ شایان رفتیم تا گپ‌وگفتگویی صمیمی با ایشان داشته باشیم. در زیر گفت‌و گوی ماهنامه کارآفرینی ستکا با شایان شلیله را بخوانید.

گفتگو با شایان شلیله 

  • شایان شلیله خودش را چگونه معرفی می کند؟

من از ۱۴-۱۵ سال پیش کارم را در زمینه آی‌تی شروع کرده‌ام. اول یک سایتی داشتم به نام او ال سی که در زمینه آموزش زبان انگلیسی بود و تا سال ۸۸ روی این بیزینس به‌طور جدی کار کردم. از سال ۸۸ به این طرف هم روی Anetwork کار می‌کنم. البته در این بین کارهایی مثل راه‌اندازی پایگاه خبری وب ایران (وبنا) و جشنواره وب ایران را هم انجام می‌دادم. وبنا و جشنواره وب اول شروع فعالیتشان بیشتر برای سرگرمی بودند و دو سه سال بعد جدی شدند. دو سال پیش این فعالیت‌ها این‌قدر رشد کردند که یک NGO به اسم کانون کارآفرینی ایران راه اندازی کردیم و و استارتاپ ویکند، جشنواره وب، وبنا رو داخل اون بردیم که روی اون ها کار بشه و توسعه پیدا کنند.

گفت و گو با شایان شلیله

شایان شلیله

  • از جشنواره وب به ما بگید؟ ایده‌ی جشنواره از کجا شکل گرفت و تا حالا چطور پیش رفته؟

حدود ۷-۸ سال پیش دو تا جشنواره در حوزه رسانه برگزار شد که وب‌سایت ها را یک شاخه از رسانه‌ها در نظر گرفته بودند، در صورتی که خودشان یک شاخه بزرگ‌اند، صحبت کردم و گفتند که توانش را ندارند که بخواهند وب‌سایت ها را جدا کنند. به این نتیجه رسیدم کسانی که خودشان در این حوزه فعالیت می‌کنند یک جشنواره راه بیاندازند. با ۷-۸ نفر صحبت کردم و بازخوردشان را گرفتم. دو سه ماه نگذشته بود که ۱۵ وب سایت را برای نظرسنجی گذاشتیم و این اولین جشنواره وب شد. در سال دوم برگزاری جشنواره همه تماس گرفتند که این وب سایت‌ها چگونه معرفی شدند و فرم گذاشتیم که هر کسی سایت خوبی را می شناسد معرفی کند. سال سوم یک فرایند شکل گرفت و قرار شد سایت‌ها بیایند ثبت نام کنند و به لیست داوری که وجود دارد رای بدهند. یکی از نقاط اوج جشنواره سال سوم بود و اینکه ۶-۷ تا سایت بزرگ روی برنده شدنشان کار کرده بودند، پوشش خبری فوق العاده زیادی داشت و همه می‌خواستند داخل جشنواره شرکت کنند و تندیس بگیرند و برای آن ها یک ارزش شده بود. در سال چهارم ما عضو کنسرسیوم جهانی وب شده بودیم و دو نفر از اونجا به ایران اومدند که یکی از آن‌ها مدیر توسعه آن بود و دیگری هم مخترع css بود. این خبر هم به سرعت در فضای مجازی منتشر شد. جشنواره رشد چند برابری داشت و ما جشنواره پنجم و ششم را هم داشتیم. ادغام شدن جشنواره وب و موبایل هم به نظر من یک حرکت خیلی مثبتی بود و یک رقابت بی مورد تبدیل به یک همکاری موفق شد. کارهای جشنواره وب امسال هم از یکی دو ماه قبل شروع شده و دبیر جشنواره رضا هاشمی یکی از بنیانگذاران پرشین بلاگ هستند.

  • ملاک های ارزیابی وب‌سایت‌ها در جشنواره وب چه چیزهایی هستند؟

در مورد این مسئله همیشه اختلاف وجود داشته است. چند تا ملاک اصلی مثل محتوا، واسط کاربری، طراحی دیداری، ساختار سایت و… وجود دارد که همیشه ارزیابی می شوند ولی اختلاف هم وجود دارد و ملاک‌ها از نظر هر کسی فرق دارد. یک سایت که ممکن است قشنگ باشد ولی موفق نباشد میاد داخل جشنواره و برنده میشه و گاهی اوقات هم برعکسه یک سایت ممکن صددرصد خوب نباشد ولی به خاطر موفقیتش داخل بازاره که رای میاره و به‌نظرم خیلی طبیعی است. بیشتر هدف جشنواره این است که صرفا روی کسب وکار تاکید نکند و روی طراحی، ظاهر و ساختار سایت نیز تاکید داشته باشد.

  • ارزیابی شما از تاثیر جشنواره وب روی فضای وب فارسی چیست؟

به نظر من تاثیر زیادی داشته است. چند سال پیش هیچ بحثی درباره وب سایت ها در ایران نبود. جشنواره وب شاید پایه‌گذار خیلی از رقابت‌ها بوده و به رشد خیلی از کسب وکارها کمک کرده است. به خصوص از زمانی که کنفرانس وب اومد؛ کنفرانس وب اولین جایی بود که مدیران سایت ها دور همدیگه جمع شدند و پایه گذار خیلی از رویدادها و نشست‌ها شد. اینکه الان هر هفته چند تا رویداد برگزار میشه نشان‌دهنده اینه که با برگزاری جشنواره وب این ترس که هر کس بیاد بگه من مدیر فلان سایتم برداشته بشه.

نکته مهم دیگر جشنواره وب تعامل بخش خصوصی با دولت بود. ما یک جا مسئول فیلترینگ اون موقع رو با دو سه نفر از مدیران ارشاد و شورای فضای مجازی آوردیم و در طرف مقابل هم افرادی رو آوردیم که همیشه متهم بودند که در فضای مجازی فعالیت می کنند و این دو گروه با هم ارتباط خوبی نداشتند. من نمی‌گویم که صددرصد تاثیر جشنواره بود ولی نقطه شروع خیلی از تغییرات اکوسیستم در ایران واقعا و بدون اقرار جشنواره وب بود.

گفتگو با شایان شلیله

شایان شلیله

  • از تجربه‌ی راه‌اندازی و برگزاری جشنواره وب بگید. اگه کسی بخواهد رویداد مشابهی را در حوزه‌های دیگه برگزار کند،بهتر است چگونه کار را جلو ببرد؟

یکی از دلایلی که جشنواره موفق شد این بود که ما ننشستیم در مورد این که چه کاری رو انجام بدهیم صحبت کنیم، دقیقا مدل یک استارتاپ بود. ۶-۵ نفر دور هم نشستیم و یک سری سایت را انتخاب کردیم و منتشر کردیم و بازخورد گرفتیم. هر سال که جلو اومدیم تعداد نفرات و تعداد وب سایت‌ها را اضافه کردیم و باز بازخورد گرفتیم. حتی امسال هم که سال هفتم برگزاری جشنواره است ما هنوز یک استارتاپ هستیم.سختی‌های رشد یک استارتاپ رو داشت و دلیل رشدش تا الان هم گرفتن بازخوردهای دیگران بود و روی بازخوردهای بازار جلو رفت، بازخوردها انتقاد هستند و ما این‌ها را دریافت می‌کردیم و تغییر می‌دادیم و این بزرگترین نقطه رشد جشنواره در طی این چند سال بود. به نظر من هر کسی که می‌خواهد رویداد مشابه‌ای را برگزار کند نباید بترسد و واقعا انجامش بدهد. از کوچیک شروع کند و به سمت بزرگ‌تر شدن برود. قرار نیست که در یک جشنواره سال اولی که می‌خواهد برگزار شود فلان وزیر یا فلان آدم حتما حضور داشته باشد و یک سالن خاص را بگیرد. ما برای جشنواره وب سال اول سالن نداشتیم و سال چهارم به سختی توانستیم سالن مرکز مطالعات و بررسی را در اختیار بگیریم.

  • سراغ کسب‌وکار کنونی شما بریم، ایده Anetwork (شبکه تبلیغات) به عنوان یک کسب‌وکار اینترنتی از کجا اومد؟

ما ۶-۵ تا سایت داشتیم که تجاری و خبری بودند. می‌خواستیم تبلیغات سایت‌های خبری را داخل تجاری و تجاری‌ها را داخل خبری بگذاریم، این کار را شروع کردیم.بعد از چند وقت دوستان و آشناهایی که سایت تجاری و خبری داشتند گفتند نمیشه که ما هم تبلغ هامون رو داخل سایت های شما قرار بدهیم. من احساس کردم که این شبکه خیلی کوچکی که برای خودمان ایجاد کردیم پتانسیل بزرگ شدن داره و آخر هم در سال ۸۹ بود که اولین درآمدمان را از مشتریانمان گرفتیم. این با توجه به بازخوردی که ما از مشتریانمان گرفتیم رشد کرد و الان به جایی رسیده است که ما روزانه نزدیک به ۴۰ میلیون بنر نمایش می‌دهیم. ۵ هزار تا وب سایت داریم که کد نمایش ما داخلشون فعال است. بالای ۳هزارتا مصرف کننده داریم که نزدیک ۳۵-۳۰ درصد آن ها مدام با ما کار می‌کنند و هیچ‌وقت کمپین متوقف شده‌ای ندارند. این کسب وکار از یک جای خیلی کوچک شروع کرد و فراز و نشیب‌های فنی خیلی زیادی در مسیر داشتیم و اینکه تا قبل از Anetwork، اینچنین تجربه فنی در ایران اصلا وجود نداشت و دانشی هم در این زمینه وجود نداشت. و الان این چالش بزرگی برای ما است که بتوانیم تکنولوژی خودمان رو آپدیت نگه داریم.

  • دانش فنی خود را چگونه به دست آوردید؟

تیم فنی ما خوب بود. و توجه ما صرفا به این بود که تیم فنی یک چیزی رو خوب یاد بگیرند. دانش داخل اینترنت وجود دارد و فقط کسی را می خواهد که سرچ کند و یاد بگیرد.

  • زمانی که Anetwork راه اندازی شد، در حوزه تبلبغات کلیکی مشابهی در ایران نداشت؟

اون موقع نداشتیم ولی قبل از آن داشتیم و خیلی هم زیاد بودند و به کلیک دزد معروف بودند. وقتی که ما شروع به کار کردیم واقعا نبودند و همه شکست خورده بودند و اگر هم وجود داشت ترافیکشون کم بود و مشتری‌ها هم می ترسیدند که با آن ها کار کنند. خیلی کار سختی بود که روی Anetwork کار کنیم و اعتماد ایجاد کنیم. با توجه به شناخت و تجربه‌ای که از جشنواره وب و وبنا داشتیم توانستیم این اعتماد را ایجاد کنیم که ما بحث کلیک دزدی نداریم و ۶ ماه دیگر هم بیاید ما را تست کنید. ما یک‌سری تغییر و تحول ایجاد کردیم. یک مدت بعد دوباره تعداد شرکت‌هایی که توی این حوزه کار می‌کردند زیاد شد و البته هیچ خلاقیتی در بازار نداشتند. من هیچ ویژگی جدیدی از آن ها در بازار ندیدم و همه دنباله رو کار Anetwork هستند. حجم عمده سایت های کلیکی سال قبل بود وخیلی از آن ها هم شکست خوردند. ۲۷ تا بودند که الان سه چهار تا از آن‌ها بیشتر نمانده است.

  • در مورد منابع انسانی شرکت صحبت کنید. مهمترین چالش شما در مواجهه با انتخاب نیروی انسانی چی بود؟ چالش‌های دیگه شما چی بود؟

نیروهای تمام وقت ما ۲۰ نفر و نیمه وقت حدود ۹ نفرند. چالش هم پیدا کردن آدم‌هایی بود که ما داخل فضای کاری خودمان می‌خواستیم. یک استارتاپ به دنبال آدمی که ۸ صبح بیاید و ۴ بعد از ظهر انگشت بزند و برود نیست، آدمی را می خواهد که دغدغه زندگیش، استارتاپی باشد که داخل اون کار می‌کند، به خصوص ما که به پرسنل سهام می‌دهیم. نکته بعدی که متاسفانه خیلی هم زیاد شده، این است که خیلی از آدما هستند که توانایی فنی بالایی دارند ولی ادعای فنی خیلی بالاتری از دانش‌ خود دارند. شاید بزرگترین مشکل ما پیدا کردن برنامه نویس خوب بود و این که کسی میاد وردپرس کار نباشد. جوان ها باید داخل کار یک کم خاکی تر باشند و این که بگویند من بهترینم و هیچکس دیگری داخل کار بهتر از من نیست خیلی بد است و دچار خودباوری زیاد می شوند. یکی از بزرگترین چالش های آی تی در حال حاضر این است که افرادی که از بازار کار می‌آیند ادعاهای بیشتر از توانایی‌های خود دارند. چالش بعدی هم کسانی هستند که مستقیم از دانشگاه وارد بازار کار می‌شوند. متاسفانه داخل دانشگاه هیچی درباره واقعیتت بازار کسب وکار و وبرنامه نویسی یاد نمی‌دهند. مثلا فوق لیسانس از داخل دانشگاه میاد بیرون ولی هیچی بلد نیست. واقعیتی که توی بازار کار داره اتفاق میافته با اون چیزی که داخل دانشگاه‌ها میگن خیلی فرق دارد. هر دوی این‌ها مشکل دارند هم ورودی‌های بازار کار و هم ورودی‌های دانشگاه.

  • فضای کاری دفتر شما خیلی جذاب به نظر می‌رسد، برای طراحی چه چیزی رو رعایت کردید؟

آره. محیط این جا رو خیلی سعی کردیم جذاب طراحی کنیم، سعی کردیم خیلی مدرن باشه. مدرن‌تر از هر چیزی که امکان داره شما توی هر شرکت دیگه‌ای ببینید. جدای از طراحیش نکته دیگه‌ای که شاید خیلی مهمتر باشه بحث ساختار و فضای اینجاست. اینجا ۲۰ کیلومتر از تهران فاصله داره، یک سری از بچه ها داخل پردیس زندگی می کنند و اینجا شرکت بهشون خونه داده، یک سری با سرویس از تهران میان. ما اینجا هر روز صبح از ۸ونیم تا ۹ و نیم صبحونه داریم. بعد بچه‌ها یک زمانی رو فوتبال دستی بازی می‌کنند. ۹تا ۹ونیم کار خودشون رو شروع می‌کنند. ملاقات‌های زیادی هم این بین هست. دوباره ۱تا ۲ زمان نهار است و بعد میرن سراغ کار تا ۵ ونیم و ۷ونیم. سعی کردیم روی کار تیمی بچه‌ها خیلی کار کنیم. این‌جا بعضی روزها با هم فیلم نگاه می‌کنیم، امکاناتی برای بازی ایجاد شده است و یک سری فعالیت ها که بچه‌ها بتوانند از نظر تیمی با هم صمیمی تر شوند. سعی کردیم آدم‌هایی را جذب کنیم که با این ساختار و فضای کاری راحت باشند که خدا رو شکر تا این مدت مثبت بوده است.

  • راجع به مشتریان شرکت هم صحبت کنیم؛ شاید بشه گفت شما دو سری مشتری دارید. دسته اول تبیلغ کننده‌ها هستند و دسته دوم یک سری سایت‌هایی هستند که حاضرند تبلیغات دیگران را داخل سایت خودشون بگذارند. برای جذب این دو تا مشتری جدید چه کارهایی انجام می‌دهید؟

والا ما هیچ دپارتمان فروشی تا به حال نداشتیم، یعنی تمام رشدش به صورت ارگانیک بوده. شما به اون معرفی کردید، اون به یکی دیگه و همینجوری معرفی شده است. حقیقت هم این است که تا یک سال آینده هم نمی‌خواهیم برای تیم فروش وقت بذاریم. ما یک تکنولوژی کمپانی هستیم اگر بخواهیم به جای تاکید بر روی نیروی تخصصی و فنی، روی فروش تاکید داشته باشیم نمی‌توانیم سیستم خوبی ارائه دهیم. بیشتر تمرکز ما در این بخش است که یک سرویس خوبی ارائه دهیم و همه راضی باشند. از سال قبل هم کار خود را روی بازاریابی محتوایی شروع کردیم و سعی کردیم یک بلاگ یا حتی یک مجله تخصصی در حوزه مطبوعات راه اندازی کنیم و روی این کار کنیم و این بازخورد خوبی هم داشته است.

گفت و گو با شایان شلیله

شایان شلیله

  • شما به عنوان یک مدیر کسب‌وکار اینترنتی هر روز چه شاخص هایی از کسب‌وکار خود را چک می‌کنید؟

یکی از شاخص‌ها فروش هست، که طبیعیه و همه چک می کنند. افرادی را که داخل خبرنامه و یا داخل خود سایت عضو می‌شوند. تعداد بنرهایی که داخل هر روز نمایش می‌دهیم. تعداد کلیک‌هایی که روی تبلیغات نشان می‌دهیم و کلیک می‌خورد و میزان رشد شبکه های اجتماعی که داریم.

  • جلسات منظم و خاصی برای رصد کردن یک وضعیت خاص در شرکت دارید؟

آره. داخل شرکت تقریبا همه ملاقات‌ها و جلسات باز هست. ما یک سری جلسه‌های فنی داریم که به صورت هفتگی برگزار می‌شود که همه پرسنل در آن حضور دارند. و یک سری جلسات دیگر داریم که درباره مشتریان صحبت می‌کنیم. به طور کلی هر موقع مشکلی پیش می‌آید بچه ها سریع دور هم جمع می‌شوند و داخل نشست‌هایی کوتاه مشکلات رو رفع می‌کنند.

  • اگه ممکنه ابزارهایی را که در طول روز برای مدیریت سایت از اون‌ها استفاده می‌کنید رو معرفی کنید؟

یک ابزاری که من خودم از اون استفاده می‌کنم cyfe.com است. یک داشبورد است که شما می‌توانید همه سیستم‌های دیگر خودتان مثل میل چیمپ، گوگل آنالیتیک، الکساو… رو به اون وصل کنید و یک دید کلی از سیستم‌ها هر روزه به شما می‌دهد. این یکی از جالب‌ترین ابزارهایی است که من از آن استفاده می‌کنم.

  • در این مدتی که کار کرده‌اید با شرکای خودتان تعارضی داشته‌اید؟ چگونه اون رو حل کردید؟

با شرکای قبلی مشکل داشتم ولی با محسن ملایری نه. یک نکته مهم اینه که وقتی دو نفر می‌خواهند با هم شریک شوند،باید چشم اندازها و اهدافشان با هم یکی باشد. مشکلات کوچیک هست ولی این که دو نفر فقط دنبال درآمد روزانه‌شون و خرده ریزهای الکی نباشند و فکر آینده‌ای خیلی بهتر باشند و با دید بلندتری نگاه کنند باعث میشه خیلی چیزها را نادیده بگیرند. یکی از جالب ترین تجربه‌های شراکتی من داخل خاورزمین و anetwork با محس ملایری بود و به‌نظرم اون هم دنبال آینده و دید بزرگی بود و خیلی تونستیم با هم کار کنیم، چون نقطه آینده جفتمون یکی است.

  • بعضی از تیم‌ها در اول کار خودشون چون از فضاهای مختلفی اومدن به تعارض می‌خورند، چقدر این تعارض به مروز زمان حل میشه؟

اگه دیدشون یکی باشه صددرصد حل میشه و اگه نباشه واقعا حل نمیشه. اگه دیدمون کلی باشه و مثلا هدفمون این باشد که می‌خواهیم در اکوسیستم کارآفرینی ایران تحول ایجاد کنیم و به‌دنبال سخنرانی کردن نباشیم حل می‌شود. اگر هدف یکی باشد، هیچ مشکلی غیر قابل حل نیست. اون افرادی هم که خیلی با هم مشکل دارند واسه اینه که فقط دور هم جمع شده‌اند که یک کاری رو انجام بدهند و هیچ صحبتی درباره آینده و برنامه‌ها و اهدافشان نکردند. من بامحسن ملایری اولین صحبت‌هایی که درباره کارمون کردیم، درباره آینده بود و با هم کار کردیم و بعد از اون قرارداد شراکتمون رو بستیم. اول از اینکه چشم انداز و هدفمون یکی است مطمئن شدیم،حتی حساب بانکیمون رو یکی کردیم و این همکاری به وجود اومد و بعد شرکت رو ثبت کردیم.

  • تحلیل شما از آینده کسب وکارهای اینترنتی در ایران چیست؟

در سه سال گذشته رشد وحشتناکی داشته است. رشد بسیار بالا بوده و فکر هم می‌کنم در سه سال آینده هم بسیار بالا باشد. خیلی از شرکت‌های بزرگ امکان دارد نتوانند خودشان را به‌روز و همراه با این روند کنند و شکست بخورند ولی در عوض ممکن است خیلی از شرکت‌های کوچک بالا بیایند. در کل به نظرم تا ۴-۳ سال دیگه، آینده درخشانی خواهند داشت.دلیلش هم رشد بسیار زیاد و ورود و جذب سرمایه‌های خارجی و توجه دولت به اینکه واقعا می‌تواند مشکل بیکاری را حل کند و اینکه بیشتر مشکلاتی که وجود دارد با تجارت الکترونیک رفع خواهد شد.

  • خوب ممنون که این وقت رو به ما دادید، توصیه نهایی شما برای کسانی که می‌خواهند وارد مسیر کارآفرینی شوند.

واقعیتش این است که واقع بین باشند. بزرگ فکر کنند و کوچک شروع کنند. خاکی تر باشند. با یک همچین چیزهایی یک کسب وکار رشد می‌کند. ساختار بازار سنتی ما خیلی شبیه کسب‌وکارهای مدرن است، شبکه‌سازی ای که بازار سنتی ما داره با چیزی که الان وجود دارند خیلی شبیه اند. در بازار قدیم ما این کار داخل مسجد اتفاق میافتاده و الان داخل کافه. داخل بازار سنتی خیلی حرکات درستی در بیزینس می‌بینید، کمک کردن، حمایت کردن و.. اینا واقعا هست. ما خیلی می‌شنویم که می‌گوییند شاگرد فلان بازاری بوده و الان خودش کاسب شده. در یک استارتاپ هم این‌گونه هست یکی میاد با یک استارتاپ همکاری می‌کند و بعد خودش میاد بیرون و استارتاپ خودش را دارد. اونجا شاگرد بازاری بود و اینجا هم باید داخل یک استارتاپ کار کند و یک چیزی رو یاد بگیرد. اصولش هم به سالم فکر کردن، سالم کار کردن و ارتباطات سالم با همه داشتن بر می گردد. اخلاق سالم توی کسب وکار هم خیلی مهم است.

[divider]

محمد جواد احمدپور

جز موسسین مرکز کارآفرینی ستکا

محصولات مرتبط

خدمات مشاوره ستکا
دوره‌های حضوری
دوره‌های مجازی
کتاب‌های کارآفرینی
مطالب مرتبط
بنگاهداری زنان و توسعه اقتصادی کشور
بنگاهداری زنان و توسعه اقتصادی کشورتوسعه اقتصادی و کارآفرینی از اولویت‌های جامعه کنونی است.اگر توسعه کارآفرینی را در معنای «تولید ثروت، توسعه تکنولوژی و اشتغال مولد» تعبیر و تفسیر کنیم، ...
ادامه مطالب
سم والتون بنیان‌گذار فقید والمارت
بنگاهداری زنان و توسعه اقتصادی کشور
توصیه به کارآفرینان
هاوارد شولتز
اساسی ترین نکته کسب و کار موفق
تعیین بازار هدف